Thời buổi kinh tế phát triển, đời sống vật chất được nâng cao thì nhu cầu sử dụng các vị thuốc quý của Đông y nhằm bồi bổ sức khỏe và kéo dài tuổi thọ ngày càng lớn.

Với cánh “mày râu” thì những dược liệu có khả năng cải thiện đời sống sinh lý, phòng chống căn bệnh “trên bảo dưới không nghe” hoặc “chưa đến chợ đã tiêu hết tiền” xem ra được trọng dùng hơn cả. Bởi thế, ngoài những vị thuốc bổ truyền thống của Đông y như nhân sâm, nhung hươu, cao hổ cốt… người ta còn gắng tìm các dược liệu giàu tính “viagra” như dâm dương hoắc, nhục thung dung, ba kích, dương hoàn… và có một thứ gần đây được chú ý nhiều đó là đông trùng hạ thảo.

Vậy, Đông trùng hạ thảo là gì? Nó có thực sự giúp ích nhiều cho đời sống tình dục hay không? Và ngoài ra nó còn có công dụng gì khác? Những diễn giải dưới đây sẽ giúp độc giả hiểu sâu hơn về vấn đề này.

Đông trùng hạ thảo là gì?

Đông trùng hạ thảo còn gọi là trùng thảo, hạ thảo đông trùng hay đông trùng thảo, là một giống nấm mọc ký sinh trên con non của một loại sâu thuộc họ cánh bướm. Nấm và sâu hợp sinh với nhau: vào mùa đông, con sâu non nằm ở dưới đất, nấm phát triển vào toàn thân con sâu để hút chất dinh dưỡng làm cho con sâu chết; đến mùa hạ, nấm sinh cơ chất (stroma) mọc chồi khỏi mặt đất nhưng gốc vẫn dính liền vào đầu sâu. Người ta thường đào lấy cả xác sâu và nấm mà dùng làm thuốc. Vì mùa đông là con sâu, mùa hạ lại thành cây cỏ nên vị thuốc này có tên là Đông trùng hạ thảo.

Thành phần hóa học

Đông trùng hạ thảo chứa 25-32% protid (gần đây có thông báo cho rằng tỷ lệ này đạt tới 44,26%), khi thủy phân cho tới 14-19 acid amin khác nhau như aspartic acid, glutamic acid, serine, histidine, glucine, threonine, arginine, tyrosine, alanine, triptophane, methionine, valine, phenylananine, isoleucine, leucine, ornithine, lysine…; 8,4% chất béo; 7-29% D-manitol; các vitamin như sinh tố A, B1, B2, B12, C và các nguyên tố vi lượng như Na, K, Ca, Mg, Al, Mn, Cu, Zn, Bo, Fe, Tc… trong đó cao nhất là phosphorum. Ngoài ra, còn có các chất khác như uracil, adenine, adenine nucleosid esgosterol, cholesteryl palmitate…

Ứng dụng lâm sàng

Trên lâm sàng, các nhà y học cổ truyền trong và ngoài nước, đặc biệt là ở Trung Quốc, đã nghiên cứu dùng Đông trùng hạ thảo điều trị thành công khá nhiều chứng bệnh như rối loạn lipid máu (đạt hiệu quả 76,2%), viêm phế quản mạn tính và hen phế quản, viêm thận mạn tính và suy thận (đạt hiệu quả từ 44,4-70%), rối loạn nhịp tim (đạt hiệu quả 74,5%), tăng huyết áp, viêm mũi dị ứng, viêm gan B mạn tính (đạt hiệu quả 70%), ung thư phổi (có tác dụng hỗ trợ) và thiểu năng sinh dục (đạt hiệu quả từ 31,57-64,15%). Viện nghiên cứu nội tiết Thượng Hải (Trung Quốc) cũng đã dùng Đông trùng hạ thảo điều trị cho các bệnh nhân bị liệt dương đạt kết quả khá tốt.

Đông trùng hạ thảo là một trong những vị thuốc Đông y có khả năng cải thiện đời sống tình dục trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua tác dụng nâng đỡ và bồi dưỡng cơ thể. Điều này đã được y học cổ truyền biết đến từ rất sớm. Theo các sách thuốc cổ, Đông trùng hạ thảo vị ngọt, tính ấm, vào hai đường kinh thận và phế, có công năng dưỡng phế, bổ thận, ích tinh, thường được dùng để chữa các chứng bệnh như phế hư khái suyễn, thận suy dương nuy (liệt dương), di tinh, lưng gối đau mỏi…

Một vài cách dùng Đông trùng hạ thảo thông dụng

Rượu trùng thảo nhân sâm: Đông trùng hạ thảo và nhân sâm lượng bằng nhau ngâm trong rượu tốt, sau chừng 10 ngày thì dùng được, uống mỗi ngày 1 ly nhỏ. Công dụng: bổ thận tráng dương, dùng rất tốt cho những người bị suy nhược cơ thể, giảm sút ham muốn tình dục, liệt dương…

Rượu lộc nhung trùng thảo: Nhung hươu 20g, Đông trùng hạ thảo 90g, hai thứ đem ngâm trong 1.500ml rượu tốt trong 10 ngày, uống mỗi ngày 20-30ml. Công dụng: ôn thận tráng dương, ích tinh dưỡng huyết, thường dùng cho người bị suy nhược cơ thể, thiếu máu, liệt dương, suy giảm tình dục…

Rượu kỷ tử trùng thảo: Kỷ tử 30g, Đông trùng hạ thảo 30g, hai thứ đem ngâm với 500ml rượu trắng, sau 10 ngày thì dùng được, mỗi ngày uống 2-3 lần, mỗi lần 15ml. Công dụng: bổ ích can thận, ích khí sinh tinh, thường dùng cho người bị liệt dương, xuất tinh sớm…

Trà trùng thảo nhân sâm: Đông trùng hạ thảo 5g, nhân sâm 3-5g, hai thứ đem hãm với nước sôi trong bình kín, sau chừng 10 phút thì dùng được, uống thay trà trong ngày. Công dụng: bổ khí tráng dương, ích thận sinh tinh, dùng rất tốt cho những người bị suy giảm ham muốn tình dục, xuất tinh sớm, muộn con…

Canh đông trùng hùng áp: Đông trùng hạ thảo 10g, vịt đực 1 con, rượu trắng, gừng tươi, hạt tiêu và gia vị vừa đủ. Vịt làm thịt rồi bỏ Đông trùng hạ thảo vào bụng, đem hầm thật nhừ, khi được chế thêm gia vị, chia ăn vài lần trong ngày, mỗi tuần dùng 1 lần. Công dụng: bổ phế thận, ích nguyên khí, thường dùng cho những người bị suy nhược cơ thể, mới ốm dậy, hay mộng tinh, di tinh, hoạt tinh, liệt dương, xuất tinh sớm…

Theo ThS. Hoàng Khánh Toàn -  Sức Khoẻ & Đời Sống